Jak powstał parkour? Poznaj historię początków sztuki przemieszczania się

Wstęp

Aby wytłumaczyć dlaczego obecnie parkour stał się najszybciej rozwijającą dyscypliną wśród sportów miejskich w ostatnich latach, trzeba sięgnąć wstecz, do lat 20 XX wieku. Zanim dyscyplina ta rozprzestrzeniła się na świecie jako sztuka przemieszczania się, zawierająca własną filozofię, oraz uznana została za sport, musiała przejść drogę ewolucji porównywalną dzisiaj do drogi, jaką przeszedł skateboarding, czy inne sporty ekstremalne znane dziś każdemu. Datą uznawaną za początki parkour uznaje się rok 1998. Wtedy to francuz Hubert Kounde, przyjaciel Dawida Bella – twórcy tej dyscypliny, zaproponował nazwę „parkour”. Jest to neologizm pochodzący od francuskiego słowa parcours, oznaczającego trasę, drogę, przebieg. Słowo to z kolei wywodzi się od łacińskiego słowa percursus.

Metoda naturalna

Metoda Naturalna jest formą wychowania fizycznego opracowaną przez Georges’a Heberta, młodego francuskiego oficera marynarki wojennej. Podróżował on po świecie i obserwował tubylczych wojowników, zbieraczy, tragarzy i różne plemiona. Zainteresowała go ich niebywała sprawność fizyczna, siła, odporność i umiejętność radzenia sobie w trudnym terenie, a przecież nie stosowali oni żadnego specjalistycznego programu treningowego mającego im to zapewnić. Napisał później:

„Ich ciała były doskonałe, elastyczne, zwinne, zręczne, wytrzymałe, odporne, pomimo że jedynym nauczycielem gimnastyki, jakiego mieli, było życie w naturze.”

Po powrocie do kraju, zainspirowany własnymi doświadczeniami oraz lekkoatletami i wojownikami starożytnej Grecji, rzymskimi żołnierzami czy też wytrzymałością żeglarzy, opracował własną metodę treningu. Była ona oparta o inną metodę autorstwa prekursora edukacji fizycznej, Francisco Amorosa. Georges wzorując się na strukturze metody treningowej oraz fizyczno-moralnego programu wychowania Amorosa, zaczął kształcić setki francuskich marynarzy w wielkim i nowoczesnym ośrodku sportowym zwanym „Collège d’athlètes”, który otworzył w mieście Reims we Francji.

Metoda Naturalna to system treningu oparty o dziesięć różnych czynności: marsz, bieg, przemieszczanie się na czterech kończynach jednocześnie, wspinaczka, skoki, utrzymywanie równowagi, przenoszenie ciężarów, rzuty, samoobrona i pływanie. Georges Hebert twierdził, że kompleksowy trening powinien zawierać wszystkie dziesięć elementów połączonych w jeden tor przeszkód (parcours). Przeszkody mogły być naturalne, takie jak: drzewa, skały, rzeki, oraz sztuczne, specjalnie przygotowane przez człowieka. Połączenie wszystkich tych ruchów miało zapewniać równomierny rozwój muskulatury całego ciała i najefektywniej sprzyjać zdrowiu i tężyźnie fizycznej. Według Heberta utrzymywanie ciała w dobrej kondycji i ciągłej gotowości do działania miało swój nadrzędny cel, który opisał słowami:

„Être fort pour être utile” (fr. Być silnym, by być użytecznym).

Raymond Belle

Raymond Belle to kolejna niezwykle ważna postać w historii rozwoju sztuki przemieszczania się jaką znamy dziś. Urodził się w 1939 roku w Indochinach we francuskowietnamskiej rodzinie, jako jeden z dziewięciorga rodzeństwa. Jako nastolatek został wysłany do szkoły w Dallat, która poprzez surową dyscyplinę i morderczy trening przygotowywała do służby w wojsku. Tam młody Raymond układał dla siebie tory przeszkód, traktując je jako uzupełnienie obowiązkowego treningu, który serwowała mu szkoła. Zainspirowany programem fizycznej edukacji Georges’a Heberta rozwijał umiejętności cichego skradania się oraz wytrzymałość, zwinność i elastyczność. W czasie I wojny indochińskiej służył po stronie wojsk francuskich. Po wojnie, w 1954 roku osiedlił się wraz z rodziną we francuskim mieście Sarcelles. W 1958 roku zakończył karierę wojskową i przekwalifikował się na strażaka. Odznaczał się niesamowitą sprawnością i odwagą w niesieniu pomocy ludziom w potrzebie.

To dzięki Raymondowi jego syn, Dawid Belle dowiedział się czym jest parcours i z pewnością zaszczepił w nim postawę bezinteresownego niesienia pomocy oraz potrzebę nieustannej pracy nad sobą. Dawid zawsze był z ojca dumny, chłonął jego ideały i chciał udowodnić, że też może być taki jak on.

„Parcours jest jak życie. Istnieją przeszkody, a ty trenujesz, aby je pokonać: szukasz najlepszych metod, próbujesz wszystkich technik, zachowujesz te najlepsze, powtarzasz je i w ten sposób stajesz się lepszy.”

David Belle i Yamakasi

David Belle, syn Raymonda Belle, urodził się 29 kwietnia 1973 w Fécamp we Francji. Twórca parkour. Już od najmłodszych lat interesował się akrobatyką i sportami walki. Jako nastolatek wraz z grupą przyjaciół wykorzystywał wiedzę ojca, oraz własną ponadprzeciętną sprawność fizyczną do zabawy i testowania swoich możliwości.

Jak wszyscy nastoletni chłopcy rywalizowali ze sobą, kto skoczy wyżej, kto dalej, kto zdoła wspiąć się na wysoką ścianę i jakiej techniki do tego użyje. Wymyślali zasady zabawy i stale podnosili poprzeczkę w poziomie sprawności. Z czasem zabawa stała się dla nich regularnym treningiem, coraz cięższym i bardziej wymagającym, niebezpiecznym lecz dającym niesamowitą satysfakcję z każdej nowej techniki ruchu i lepszych wyników. Tak powstała pierwsza i najbardziej znana grupa w świecie parkour – Yamakasi („silny człowiek, silny duch „).

W skład grupy wchodzili: David Belle, Sébastien Foucan, Châu Belle-Dinh, Williams Belle, Guylain N’Guba-Boyeke, Malik Diouf, Yann Hnautra, Charles Perrière i Laurent Piemontesi. Grupa dziewięciu przyjaciół szybko stała się rozpoznawalna w lokalnych mediach. Ich rosnący potencjał stał się zauważalny dzięki czemu otrzymywali propozycje wystąpień w pokazach, musicalach a potem nawet w produkcjach filmowych.

To dzięki Dawidowi grupa stała się tak silna i spójna w swej wizji na dalszy rozwój. Sébastien Foucan opracował nazwę określającą ich dyscyplinę: l’art du déplacement (fr. sztuka przemieszczania).

Rozpad grupy

Popularność i różnice w zdaniach doprowadziły w końcu do rozpadu. Sébastien nie chciał aby ich dyscyplina ograniczana była tylko do występowania w pokazach, jego zamiarem było nauczanie innych. Dawid odszedł z grupy, chciał zostać aktorem. Poza tym termin l’art du déplacement zaproponowany przez Sébastiena nie oddawał w pełni ducha utylitaryzmu, który przekazał mu jego ojciec. Hubert Koundé, francuski aktor i znajomy Belle’a, zaproponował mu używanie neologizmu parkour w odniesieniu do uprawianej przez niego dyscypliny. Pozostała siódemka rozpoczęła współpracę z producentem filmowym Luciem Bessonem przy produkcji pełnometrażowego filmu.

Podsumowanie

Różnice poglądów wśród członków Yamakasi doprowadziły do trwającego kilka lat sporu o miano twórcy sztuki przemieszczania się. Dziś tytuł ten przypisywany jest właśnie Dawidowi Belle. Sébastien Foucan natomiast bardziej kojarzony jest z freerunem, chociaż jak pokazuje historia, miał on ogromny wpływ na kształtowanie podstaw parkour, szczególnie na poziomie założeń ideologicznych i filozoficznych.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *